Kaloji Narayana Rao Jayanthi: ఎదిరించిన అక్షరాయుధం.. తెలంగాణ భాషా దినోత్సవం వేళ ప్రజాకవి కాళోజీ సమగ్ర స్మరణ

హైదరాబాద్ , సూర్య న్యూస్ :​తెలుగు సాహిత్యంలో అన్యాయాన్ని ఎదిరించి ప్రశ్నించే గొంతుకగా నిలిచిన ప్రజాకవి, పద్మవిభూషణ్ కాళోజీ నారాయణరావు (Kaloji Narayana Rao) జయంతి సందర్భంగా రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఘన నివాళులు అర్పిస్తున్నారు. ఆయన జన్మదినమైన సెప్టెంబర్ 9వ తేదీని తెలంగాణ ప్రభుత్వం అధికారికంగా తెలంగాణ భాషా దినోత్సవం (Telangana Language Day)గా నిర్వహిస్తోంది. కేవలం కవిత్వానికే పరిమితం కాకుండా నిరంకుశ నిజాం పాలనపై, రజాకార్ల అరాచకాలపై, వెట్టిచాకిరీపై ఎదురుతిరిగిన ప్రజా ఉద్యమకారుడిగా కాళోజీ చరిత్రలో సుస్థిర స్థానం సంపాదించుకున్నారు.

రజాకార్ల దాష్టీకాలపై తిరుగుబాటు గళం

విద్యార్థి దశ నుంచే ఆర్యసమాజం, ఆంధ్రమహాసభ, గ్రంథాలయోద్యమంలో చురుగ్గా పాల్గొన్న కాళోజీ, నిజాం నిరంకుశ పాలనపై సమరశంఖం పూరించారు. 1948లో గుల్బర్గా జైలులో ఉన్న సమయంలో జనగాం తాలూకా బైరాన్‌పల్లిలో రజాకార్లు సాగించిన దారుణ మారణకాండ వార్త తెలుసుకుని ఆయన తీవ్రంగా చలించిపోయారు. ఆ ఆగ్రహంతోనే రజాకార్ల దురాగతాలను నిరసిస్తూ ఆయన కలం నుండి వెలువడిన “కాటేసి తీరాలె” కవిత ప్రజా ఉద్యమాల్లో ఒక మహాస్త్రంగా మారింది.

​”మన కొంపలార్చిన మన స్త్రీల చెరచిన

మన పిల్లలను చంపి మనల బంధించిన

మానవాధములను మండలాధీశులను

మరిచిపోకుండగ గురుతుంచుకోవాలె

కసి ఆరిపోకుండ బుసకొట్టుచుండాలె

కాలంబు రాగానే కాటేసి తీరాలె”

అంటూ నిరంకుశ పాలనపై తిరుగుబాటు జ్వాలలను రగిలించారు.

ప్రజా వేదనకు ప్రతిరూపం ‘నా గొడవ’

కాళోజీ కలం నుంచి జాలువారిన రచనల్లో అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన బృహత్తర కావ్యం ‘నా గొడవ’. 1953లో తొలిసారి ప్రచురితమైన ఈ రచన ద్వారా నాటి సమకాలీన సామాజిక, రాజకీయ పరిణామాలను సూటిగా ప్రశ్నించారు. సమాజంలో జరుగుతున్న అన్యాయం, దోపిడీ, అణచివేతలే తన అంతరంగ ఘోషగా భావించి దానిని ‘నా గొడవ’గా ఆవిష్కరించారు. మహాకవి దాశరథి పేర్కొన్నట్లు సమకాలీన చరిత్రపై నడుస్తున్న వ్యాఖ్యానంగా ఈ కావ్యం నిలిచింది. తన జీవిత ప్రస్థానాన్ని వివరిస్తూ రాసిన ఆత్మకథ ‘ఇది నా గొడవ’, ఖలీల్ జిబ్రాన్ రచనకు తెలుగు అనువాదం ‘జీవన గీత’, ‘కాళోజీ కథలు’, ‘బాపు! బాపు!! బాపు!!!’ వంటి రచనలు ఆయన రచనా వైవిధ్యాన్ని తెలియజేస్తాయి.

పలుకుబడుల భాషే ప్రజా భాష

భాష అంటే కేవలం పండితుల లేదా పుస్తకాల గ్రాంథికం కాదని, సామాన్య ప్రజలు మాట్లాడే యాసే అసలైన ప్రజా భాషని కాళోజీ ప్రగాఢంగా విశ్వసించారు. “మన తెలంగాణ బాస బడి పలుకుల బాస కాదురా బై.. అది మన పలుకుబడుల బాస” అంటూ తెలంగాణ జీవభాషకు, మాండలికానికి సముచిత గౌరవం తెచ్చిపెట్టారు. అక్షరమైన ఒక్క సిరాచుక్క లక్ష మెదళ్లను కదిలిస్తుందనే నినాదంతో పల్లె ప్రజల భావోద్వేగాలను, కష్టాలను అచ్చమైన ప్రజల పలుకుబడిలోనే అక్షరబద్ధం చేశారు.

జీవిత ప్రస్థానం మరియు ప్రజాస్వామిక ఉద్యమాలకు దిక్సూచి

కర్ణాటకలోని బీజాపూర్ జిల్లా రట్టిహళ్లిలో జన్మించిన కాళోజీ, చిన్నతనంలోనే కుటుంబంతో కలిసి వరంగల్ సమీపంలోని మడికొండకు వచ్చి స్థిరపడ్డారు. అక్కడే విద్యనభ్యసించి ప్రజల మనిషిగా ఎదిగారు. నిజాం వ్యతిరేక పోరాటంలోనే కాకుండా స్వాతంత్య్రానంతర రాజకీయాల్లోనూ ప్రజాస్వామ్య విలువల కోసం కాళోజీ రాజీలేని పోరాటం చేశారు. 1958-60 కాలంలో శాసనమండలి సభ్యుడిగా సేవలందించిన ఆయన, ఎమర్జెన్సీ కాలంలో ప్రజాస్వామిక హక్కుల పునరుద్ధరణ కోసం నిలబడ్డారు. 1977 ఎన్నికల్లో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి జలగం వెంగళరావుపై పోటీ చేసి తన నిరసనను ప్రజాస్వామ్య పద్ధతిలో చాటారు.

ఆయన ప్రజాసేవ, సాహిత్య సేవలకు గుర్తింపుగా కేంద్ర ప్రభుత్వం 1992లో దేశ రెండో అత్యున్నత పురస్కారమైన పద్మవిభూషణ్‌తో సత్కరించింది. జీవిత చరమాంకంలోనూ తన శరీరాన్ని వరంగల్ కాకతీయ మెడికల్ కాలేజీకి దానం చేసి ఆదర్శంగా నిలిచారు. ఆయన స్మారకార్థం తెలంగాణ ప్రభుత్వం కాళోజీ నారాయణరావు ఆరోగ్య విజ్ఞాన విశ్వవిద్యాలయాన్ని (KNRUHS) ఏర్పాటు చేసింది. పాలకులెవరైనా ప్రజల పక్షాన నిలబడి నిలదీయడమే అసలైన ప్రజాస్వామ్యమని చాటిచెప్పిన కాళోజీ ఆలోచనలు తరతరాలకు స్ఫూర్తిదాయకం.

పేజీల కొద్దీ వార్తలు చదివే తీరిక లేదా?

అసలు విషయం ఏంటో 3 లైన్లలో ఫాస్ట్‌గా తెలుసుకోవాలంటే..

ఇప్పుడే మా WhatsApp ఛానల్‌లో జాయిన్ అవ్వండి! 🎯

Join